Archive for the ‘Statkraft, Vestsideelvane mm.’ Category

Fisketrappa i Langøyane

mai 7, 2009

Mange kjenner sikkert til fisketrappa i Langøyane, mellom Alsmo og Husøy. Men ikkje alle har sett trappa, trur eg. Fisketrappa er ein del av konsesjonsvilkåra, og det er Statkraft som har bygt-  og skal vedlikehalda trappa.

Desse bileta tok eg 2. mai 2009. Elva hadde vakse litt opp, men ved vanleg august-vannstand fossar og skummar det kvitt her, og me ser ingen ting til anlegget.

Den såkalla «trappa» ser for meg ut til å vera ei renne som er greven opp på innsida av elve-svingen. For å halda steinane på plass, er det bora inn lange «stag» med ei blå stoppskive og mutter på toppen. Dette ser ein nokså bra på det nest siste biletet.

Det store spørsmålet er: Fungerer trappa til det ho skal vera – dvs. å vera ein transportveg for laks og sjøaure, forbi det strie elvestryket og vidare framover?

Det veit eg ikkje. Dei rykta eg har høyrt, seier at ho fungerer dårleg/ikkje, og at ho er feil konstruert. Men dette må andre uttala seg om, og det kan dei gjerne gjera i kommentarfeltet under.

Blir Luster blenda av kraftpengane…?

januar 31, 2009

Skal me stå med lua i handa og takka og bukka når naturen vert rasert i små eller større bitar…

I NRK Sogn og Fjordane har Frank Aarebrot interessante synspunkt.

Nyttårsynskje frå eies alias Bukken i Båten

januar 1, 2009

Mat nok til alle og  fred på jord, ikkje minst i Kongo og på Gaza-stripa. Dessutan at arbeidet fram mot ei reetablert villreinstamme i Breheimen må koma skikkeleg i gang. Kva ynskje som er mest naivt er ikkje godt å seia. Time vill sjåvv, som Rudolf Blodstrupmoen så treffande sa det.

Nikkneim – nickname – kallenamn

desember 31, 2008

Som dei observante blogglesarane sikkert har oppdaga, har eies operert under fleire namn. Dette er ein uting, absolutt. Men med dette proklamerer eies høgt og tydeleg at han no framover vil signera med Bukken i Båten.

Årsakene til namneskiftet er:

  1. Det gamle namnet var litt slappt.
  2. Ein av teamleiarane på ungdomsskulen var byrja å kalla han eies også til dagleg, og dette var litt forvirrande.
  3. Bukken i Båten har bokstavrim.
  4. Bukken i Båten er ein feiande flott reinlendar etter Arne Høyland – som Sjur Hesjevoll skal ha spela så fortreffeleg.
  5. Den siste tittelen NK sette på eies, etter å ha forsøkt med reinkompetent, ålment akseptert villrein-kunnig og: lokal sakkunnig kapasitet og fag-autoritet innan villrein, var nettopp det enkle og klingande: BUKK.

No kan det sjølvsagt innvendast at dette er noko eies bør gløyma og leggja bak seg, men slik er det no ein gong. Og eies har alltid meint at NK er ein fin fyr: Jovial, morosam og treffande i replikken. 

Kvar har det forresten vorte av NK? Han har ikkje vist seg på bloggane etterpå – i alle fall ikkje der eies har vore med. Kan ikkje tru at det store kraftselskapet i Gaupne driv så streng sensur med dei tilsette at dei ikkje får lov å delta i open meiningsutveksling ?  Kan kraftselskapet vilja ha eit slikt alvorleg rykte sitjande på seg… ?

Slik eg kjenner NK, vil eg tru at viss han ikkje hadde den jobben han har i dag, så kunne han ha godt ha vore ein sentral figur td. innan Naturvernforbundet. Men dette blir berre tankespinn…

Å setja kallenamn på ein person er truleg ein elgammal tradisjon. Det mest dramatiske eg kjem på nett no, er Tor Jonssson si novelle Liket. Der tek hovudpersonen livet sitt etter at han har fått kallenavnet Liket frå representantar frå bygdedyret.  Årsaka var at han gjekk i ein lys anorakk.

Mange har nok vore djupt fortvila etter ufrivillig å ha fått eit kallenamn. Ei lita historie frå ein industristad her i fylket: I Jostedalen vert røra til ulike matrettar som vaffelkaker, klubb… kalla mauk. Det er/var heilt vanleg. Ein jostedøl på industriarbeid kom til å seia noko slikt som at: Er det meir mauk att… ? Det skulle han ikkje ha gjort. Frå den dagen vart han berre kalla Mauken.

I industriarbeidarmiljøet i Årdal og Høyanger var kallenamn etter det eg forstår, heilt naturleg. Du vart ikkje rekna med i gjengen før du hadde fått kallenamn. Det var nærmast ein dåpsseremoni ein måtte gjennom før ein vart rekna med.

Å bli sint over eit kallenamn, er det dummaste ein gjer. Og å pakka inn kallenamnet slik at berre den innerste sirkelen forstod det, var ein stor kunst. Kallenamnet kunne då plasserast tilsynelatande uskuldig i ein vanleg setning. Bilen til Oksen spann seg gjennom ein sving, så vidt det gjekk. Han greve, du! vart dagens kommentar, og replikken vart hugsa lenge etter at han som sa han var daud. Ein utanforståande kan ha store vanskar med å forstå humoren.

Og i norrøn tid hadde dei mange store og stolte tilnamn/kallenamn: Olav Digre, Einar Tambarskjelvar, Eirik Blodøks… Men eg tippar at blant dei som var lægre på rangstigen så fanst det både latterlege og vulgære kallenamn. 

Kva med Kusen forresten? Eg har sett Kusehytta i Dyreskori, og det skal visst finnast mange fortal etter denne originalen (som visstnok hadde vore i Amerika). Og frå heimstaden min kjenner eg til både han Pikk-Ola og han Mus-Ola og han Dobra-Ola. Kor glade dei var for namnet, veit eg ikkje.

Det kan liggja ei form for mobbing og uthengjing i det å setja kallenamn på nokon. Men som ved mobbing kjem det mest an på korleis ein tek det. Viss ein er i bra psykisk balanse og ikkje spesielt nærtakande, finst det mange døme på folk som har fått kallenamnet sitt til å bli nærast eit heidersnamn.

Eg vil ikkje moralisera. Kvar får gjera det ein meiner er rett. Men om det ikkje gjekk like gale som med Liket, så har det nok gått ein del tunge skjebner her i dalen også etter at ein skøyarfant i tankeløyse har gitt nokon eit utriveleg kallenamn.

Men frå no av vil eg prøva å bruka nikkneimet: Bukken i Båten, så får me sjå korleis det går. Men viss de vil kalla meg eies, så er det også heilt greitt. Eg kjem vel til å rota ein del med namna, sjølv og.

Frå JSA 2007: Morten skriv om Vestsideutbygginga

desember 10, 2007

Morten har gitt meg løyve til å leggja ut det han har skrive i JSA. Takk til han for det. Her kjem det han har skrive: 

Vestsideutbygginga

Statkraft har no lagd fram planar om utbygging av vestsida av Jostedalen. Frå før er austsida utbygd som vi alle veit. Dei nye planane på vestsida omfattar 8 elvar frå Krundalen til Myklemyr. Planen er å føre mesteparten av vatnet frå desse elevane til dammen i Leirdalen. Til saman vil dette vatnet gje 180 GWh i auka kraftproduksjon. Til samanlikning er produksjonen i Jostedal Kraftverk nesten 900 GWh.  Utbygginga vil koste 380 millionar kroner. For kommunen vil ei utbygging innebere om lag 5 millionar kroner i årleg inntekt (Sogn Avis 2 juni 2006). Eg vil fyrst presentere argumenta for og mot. Lat meg seie med ein gong at eg er mest for, så får kvar og ein vurdere kor godt eg greier å presentere dei ulike argumenta.

Fyrst argumenta mot. Det viktigaste argumentet er etter mitt syn at me har bygd ut nok i Jostedalen. Skal me ta ytterlegare 8 elvar vil det nesten ikkje vere elvar att som renn utan inngrep. Det er ikkje rett at ei bygd som skal liggje mellom to nasjonalparkar ikkje har fritt rennande vatn. Jostedalen bør profilere seg med eit reiseliv som er tilpassa kravet om berekraftig utvikling med vekt på vern og biologisk mangfald. Då kan me ikkje byggje ut alt vatnet me har. Etterkomarane våre har krav på å gå oppleve rennande vatn utan inngrep nett som me har opplevd. Vi har ikkje rett til å gjere inngrep i naturen berre for vår eiga vinning si skuld. Naturen har ein eigenverdi utan inngrep som vi har plikt til å ta vare på.

Argumenta for: Kraftutbygging har vore ei velsigning for Luster. Det har gjeve oss økonomisk ryggrad til å tilby innbyggjarane våre velferdstenester som få andre kommunar har. Innbyggjarane treng slike tenester meir enn rennande vatn, særleg når det er nok vatn att. Innslaget for tunnelane som skal frakte vatnet til Leirdalen vil liggje så lågt at elvane stort sett vil renne som før.  Konsekvensane er størst for vassføringa i Jostedøla. Statkraft sine planar inneber ei redusering i vassføringa i Jostedøla på om lag 12%.  Det er mykje, men til å leve med. Etterkomarane vår har krav på velferdsgode like mykje som rennande vatn. Dei har krav på at vi tek dei ressursane i bruk som vi har. Om dei vel å prioritere ulikt oss kan dei stengje inntaket av vatn og late elvane renne som før. Ingen av inngrepa er av ein slik art at dei ikkje kan gjerast om att av framtidige generasjonar.

I tillegg har grunneigarane rett til å få bruke dei ressursane eigedomen deira gjev. Om storsamfunnet vel å prioritere vern får dei i så fall betale grunneigarane det same som dei ville fått ved utbygging. Vi kan ikkje vente at dei skal betale for våre prioriteringar. Eg vil òg nemne at så langt eg kan vurdere  vert inngrepa mykje større om dei åtte elvane skal byggjast ut med småkraftverk.

Eg liker å spissformulere mine standpunkt. Så lat meg seie det slik: Eg vil heller ha sjukeheim og skule enn fri fly av vatn. Utbygginga av austsida av Jostedalen er etter mitt syn ein suksess. Eg er glad det ikkje vart stor utbygging. Den utbygginga som vart gjort er eit godt kompromiss mellom miljøvern og ressursutnytting. Det er rennande vatn att, eg har enno ikkje møtt nokre turistar som kommenterer vassføringa i Geisdalsfossen. Det er jamvel nok vatn att til å produsere straum frå eit småkraftverk i botn av fossen. Samstundes har utbygginga gjeve oss eit høgt velferdsnivå og mykje fornybar kraft.

Etter mitt syn er vasskraft den einaste fornybare energien i dag som fortener dette namnet. Vindkraft er etter mitt syn ein stor bløff. Det krev mykje energi (truleg atomkraft) for å lage vindmøllene, dei treng stort areal med mykje transport for å setje dei opp og vedlikehalde dei. Då tel det mindre at sjølve krafta som vert produsert er rein. I motsetnad til dette er inngrepa ved moderne vasskraftutbygging moderate. Anlegga treng nesten ikkje vedlikehald, transporteffekten er om lag lik null. Det er faktisk meir transport frå turistar som vil sjå anlegga enn frå utbyggaren. Det er plent umogleg å seie noko slikt om eit anlegg for vindkraft. Dammen på Styggevatnet har i tillegg gjeve grunnlag for naturbasert reiseliv som me ikkje hadde hatt utan utbygging.

Til slutt:  Kva er så utfordringa for lokalpolitikarane framover? Dei lokalpolitikarane som vel å vere for ei utbygging har som oppgåve å sikre mest mogleg minstevassføring i elvane. Statkraft har sjølvsagt eit rimeleg krav på å tene pengar på utbygginga, utan ei økonomisk gevinst vert det heller ikkje mykje pengar på kommunen i form av eigedomsskatt. Men me må freiste å få Statkraft til å gje mest mogleg att for utbygginga i form av minstevassføring. Størst mogleg minstevassføring er ein del av prisen Statkraft må betale for utbygginga.

Morten Simonsen

Intervju med eies i JSA 2007

desember 9, 2007

Først vil eg gratulera redaksjonen med eit flott jubileumsnummer, både i form og innhald!

Gry hadde eit intervju med meg der eg diverre har gitt ho forvirrande og urette opplysningar. Det er kanskje ikkje vesentlege ting, men eg veit at mange historisk interesserte ynskjer at det skal vera rett. Altså: Eg byggjer deler av det som vert skrive på Ø. Mølmen: «Ottadalsreinen». Der skriv E. Fortun ma. om Jostedal Statsalmenning: «Det var ofte å sjå rein før 1977, men då reiste Lom Tamreinlag med mykje umerkt rein frå området.» Det rette årstalet skal difor vera 1977 –  ikkje 1975 som det var skrive ein stad.

I mangel av ei «Nettutgåve av JSA», tillet eg meg å gi att intervjuet nedanfor.

io-sitt-lav.jpg

Eg skuldar Inger Handegård å fortelja lesarane at det var ho som var fotograf. (Viss nokon er interesserte i å vita meir om hunden til bloggaren, så er Io no Godkjend ettersøkshund, Norsk Viltsporchampion og ho har Godkjend Jaktanleggsprøve og to gonger 1.premie på utstilling. Men aller flinkast er ho til å liggja på fanget når nokon i familien ser fjernsyn. Ein ordentleg sofahund, sjølv om ho ikkje har lov opp i sofaen… Me har planar om at ho skal ha kvelpar til våren, så ta gjerne kontakt viss de er interesserte i det.)

Intervju med Einar Ese om blogging , naturvern, villrein og Vestsideutbyggjinga  

 Når starta du med veggavis på nettet (blogging) og kvifor?

Eies: Det er ikkje så lenge sidan: Slutten av mars i år. Eg såg han Frank O. Smedegård sin blogg og tenkte at dette kunne vera noko for ”villreinsaka”. Han Frank var grei og hjelpte meg i gang.

 Kva har vore dei viktigaste sakene du har diskutert i vegg-avisa di?Eies: Eg trudde sjølv det skulle bli «Reetablering av villrein i Jostedalsfjella». Men i ettertid ser eg at eg har fått endå meir respons på det som har vore skrive om «Vestsideutbyggjinga». Når og kvifor vart du interessert i naturvern?

Eies: Det veit eg ikkje. Det vil seia at eg trur at eg meir eller mindre har vore det heilt frå eg var liten. Ei blanding av J.F. Cooper sine indianarbøker og fiske-interessa mi i yngre år trur eg har verka inn. Eg hugsar i alle fall at turrlagde elveløp og foto av slike var nokså skremande å sjå på.

 Kva del av vernet er du mest oppteken av?

Eies: Det trur eg må vera vern av livet i naturen – at plante- og dyreliv ikkje skal skadast. Det er dei store naturinngrepa som er verst. Difor tykkjer eg at me kan godta ein del av planane om småkraftverk. Men desse bør knytast opp til ei eller anna form for lokalt eigarskap. Og gjerne gå inn i ein samla plan.

 Kvifor er du oppteken av re-etablering av ein villreinstamme i Jostedalen?

Eies: Fordi villrein har det truleg vore i Jostedalsfjella i bortimot 10.000 år, kanskje meir. På grunn av menneskeleg uforstand, minka denne stamma sterkt dei siste 100 – 200 åra. Med menneskeleg uforstand meiner eg i første rekkje den tragiske tamreindrifta. Den passa nok ikkje her og har vore særs øydeleggjande for villreinen. Etter 1977 har det ikkje vore det ein kan kalla ei villreinstamme i Jostedalen, kun streifdyr.

 

I 1997 vart det gjort eit prisverdig forsøk på utsetjing av villrein. Diverre vart det mislukka. Dei som stod bak utsetjinga i 1997 møtte stor motstand, særleg frå ein del grunneigarar, men også fagfolk i DN. Ein kan kanskje seia at desse lokale villreinentusiastane ”møtte veggen”, for å bruka ein klisje. Det beklagar eg sterkt, for dei gjorde eit glimrande pionerarbeid. Dei har fått altfor lite ros for dette!

 

Slik eg ser det, nyttar det ikkje å gi opp. Det må gjerast nye forsøk. 1997-utsetjinga må evaluerast, me må læra av eventuelle feil og det må utarbeidast nye planar.

 

Slik eg tolkar Landbrukskontoret i Luster og Fylkesmannen i Sogn ogFjordane, er dei einaste planane i dag ein slags ”venta-og-sjå-og-håpa-plan”. Dei har ma. kome med oppfordringar om at jostedøler og lustringar ikkje skal skyta rein som tilfeldigvis trekkjer over grensa. Dette verkar endeleg velmeint og logisk nok, men det kjem aldri til å gi Luster og Jostedalen attende villreinen. Kvifor har eg forklart på bloggen min.

 

Den andre strategien går ut på at stamma i Sør-Skjåk skal aukast slik at rein vert tvinga ut og over til Luster. Eg har også sagt frå om ved fleire høve, også på bloggen, kvifor dette er ein fin og kjempegod tanke, men heilt og fullt og totalt ein umuleg strategi i praksis. Fagfolka i DN og grunneigarane i Skjåk kjem aldri til å gå med på noko slikt.

 

Diverre har eg inntrykk av at mesteparten av energien blant villreinfolket i Jostedalen og Luster går ut på å diskutera kva som gjekk gale før:

  1. Kvifor drap tamreinlaget dei siste villreinane våre i 1977? (Her stod det feilaktige årstalet 1975!)

  2. Kvifor var det ei eller fleire eldre simle(r) med i flokken som vart utsett i 1997?

  3. Kvifor nektar Sør-Skjåk å auka stamma si?

Alt dette er absolutt betimelege spørsmål, men å kverna rundt og rundt dette for lenge, er ikkje bra. Det blir ei slags sjølvdigging av vårt eige elende. Me må koma vidare.

 

Og slik eg ser det no, er den einaste farbare vegen fleire mindre årlege utsetjingar, kanskje på Fivla. Får me ein liten flokk til å etablera seg her, kan dei seinare spreia seg utover i området. Men det vil krevja mykje og god førebuing og mykje arbeid i den nærmaste tida etter utsetjinga. Og god informasjon til dei impliserte, ikkje minst grunneigarane, på førehand.

 

Men eg vil også nemna at eg i seinare tid ofte har tenkt på å gi opp og kutta ut dette  engasjementet mitt. Eg tykkjer det er nokså meiningslaust å registrera fangstanlegg mm. i fjella viss ikkje dette skal føra til auka interesse for at me på ny skal få att ei villreinstamme i Jostedalsfjella.

 Viss det ikkje vert gjort eit seriøst forsøk på reetablering no i samband med vern av Breheimen – Mørkridsdalen, vil eg skriva om litt på Kjell Bondevik sine ord: Då vert eg djupt såra og vonbroten. 

Korleis ser du på Vestsideutbyggjinga?

Eies: Eg ser på Vestsideutbygginga som ei øydeleggjing av mykje natur, elvar og bekkar. For utbyggjaren er det ein glimrande måte til å tena endå meir. Luster kommune vil truleg også tena noko, det same gjeld nokre få grunneigarar.

 

Det er også interessant å sjå at dei som stod på barrikadane under forrige utbyggjing, stort sett verkar positive til denne utbyggjinga.

 

Ei kort, litt fleipete spissformulering eg har høyrt er slik: «Det einaste Luster har nok av, er peng!»

 

For å sjå det i eit større perspektiv: Valet står mellom endå meir materiell velstand og luksus og bevaring av urørd natur eller villmark, som det også vert kalla.

 

Dessutan er det nokså uklart i kva grad stor-samfunnet verkeleg har bruk for denne utbyggjinga.

 Kva tenkjer du no om Breheimenutbyggjinga, og kva ståstad hadde du mens den pågjekk?

Eies: Eg tenkjer ikkje så mykje om det. Dessuten flytte me ikkje hit til dalen før utbyggjinga gjekk mot slutten. At Styggavatnet vart oppdemt var sjølvsagt trist. Så tenkjer eg vidare at hadde ikkje det skjedd, hadde eg nok ikkje budd i Jostedalen. For byggjefeltet på Gjerde var jo eit resultat av utbyggjinga. Likevel meiner eg det var tragisk at Styggavatnet vart regulert. Kan ein for min del likevel kalla det hell i uhell?

 

Å seia at eg hadde nokon markert ståstad den gongen, er å ta for hardt i. Veg over Handspiki høyrdest forlokkande ut, hugsar eg. I dag er eg av den oppfatning at ein veg over Handspiki ikkje bør byggjast. Ein veg med tunnell gjennom fjellet, vil derimot skåna høgfjellsnaturen meir. Men noko slikt er vel heilt uaktuelt i dag.

 Korleis ser du på helikopterkøyring med turistar og vidare utvikling i Jostedalen?

Eies: For to dagar sidan snakka eg med dagleg leiar av eit større og ikkje minst kjent hotell som ligg nokså nær fylkesgrensa vår. Dei hadde i alle fall store problem med helikopterstøy, og han hadde ikkje mange godord å seia, nei.

 

Det hadde sjølvsagt vore greitt å ha ”nisjer” til helikoptertrafikken, men eg trur det blir vanskeleg å få til.

 Kva meiner du om opprettinga av Nasjonalparken i Breheimen- kva konsekvensar kan det få for Jostedalen?

Eies: Eg håpa at den skulle bli til hjelp for naturvernet i området. Men det var litt rart å oppdaga at deler av turist- og næringsinteressene var mest interesserte i å laga ”hol” i verneplanen. Fylkesmannen er nok under eit visst press, her. Burde det ikkje vore smartare å bruka energien på korleis ein kan utnytta ein verneplan positivt?

 Korleis stiller du deg til at Jostedalen kan verte nasjonalparklandsby, kva trur du dette kan innebere av mogelegheiter og begrensninger for dalens folk?

Eies: Eg veit for lite om kva det inneber i praksis. Umiddelbart høyrest det greitt ut å bu i ein landsby, og eg trur det skal gå bra for dei fleste. Men at denne nasjonalparklandsbyen skal vera omringa av utbygde vassdrag, verkar litt rart.

 Kva framtid ser du føre deg for Jostedalen?

Eies: Det vert ei spennande framtid. Ein del strid vert det heilt sikkert mellom nærings- og verneinteresser. Sjølv om desse også vil ha stor gjensidig nytte av kvarandre.

 

Eg har inntrykk av at Jostedalen i tidlegare tider hadde relativt lite klasseskilje. Fattigdommen var nokså jamt fordelt, og folk var hjelpsame og solidariske. Når no enkelte/mange av oss blir rikare, håpar eg likevel at me kan ta vare på desse positive eigenskapane som det gamle samfunnet i Jostedalen hadde.

 

Og så er eg sikker på at etter harde debattar og meiningsutvekslingar, så er me framleis i stand til å spandera  kamferdrops, kaffi eller sterkare saker, på meiningsmotstandarar.

 

Gry Celius

      

eies sender eit siste (?) svar til Statkraft

november 10, 2007

 

 

 

Eg  har sendt dette svaret til Statkraft:

Til informasjonssjefen i Statkraft. 

Takk for eit seriøst svar! Etter ei ventetid på noko over ein månad, har eg no fått eit meiningsfylt svar på e-posten eg sende 01.10.2007. Eg reknar også med at informasjonssjefen i Statkraft har kjent til desse spørsmåla i lang tid før dette, sidan dei har lege ute på bloggen min sidan april 2007. 

Steinbrotet ved Styggevatn.  Statkraft skriv: «- har kanskje ikkje ei optimal plassering.» Eg vil snu litt på det og seia at plasseringa er den absolutt verst tenkjelege

 At brotkanten  vera eit slikt farleg «stup», er heilt uforståeleg. Ei mjukare avrunding skulle gå greitt å få til. Då ville brotkanten vera mindre farleg anten han låg over eller under høgste vasstand. 

Det er for så vidt sikkert rosverdig for Statkraft at informasjonssjefen prøver å bagatellisera problemet, men argumentasjonen verkar ikkje overtydande.  Utan å kjenna saka i detalj, vil eg tru at det her ligg føre eit brot på konsesjonsvilkåra.

Juridisk vil eg tru at utbyggjaren står/stod svakt her. Men saka er kanskje forelda – det vil eg tru at Statkraft sine juristar veit absolutt alt om.  

Men så var det dette med eit moralsk ansvar… Forventar at Statkraft ordnar opp etter seg. Ikkje minst i høve bygdafolk, turistar og andre som ferdast i området. 

Flaumsikring langs tillaupstunnellen. Her kjem informasjonssjefen inn på tekniske løysingar som eg har vanskar med å vurdera.  

Men kvifor kunne ikkje «bekkeinntaket» i Geisdalsvatn og Sandaugevatn utførast og plasserast slik som td. i Holmevatnet og Slirevatnet? Altså nedanfor utlaupsosen.  

Det kan vel ikkje vera økonomiske omsyn under utbygginga som spela inn…? At ein altså for å spara nokre millionar i kostnad gjekk på akkord med naturvernet?

Som sagt, dette må bli mest spekulasjonar frå mi side. Kunnige personar bør gå gjennom desse noko merkelege installasjonane og gå i dialog med Statkraft om dette. 

Og kva med «sørgjeranda» ved vatnet/tjønni som Vetle Sprongdøla renn innom? Det kan vel ikkje vera argumentet om ”flaumdemping” som gjeld også her. 

Fundamentet for den gamle ferdslevegen. Her vart det gjort ein tabbe då utbyggjaren sprengde seg delvis inn og under den gamle ferdslevegen mellom Mjølvergrendi og Bjønnstegane. At dette vart forsøkt reparert med betong-klattar, armeringsjern og ei primitiv forskaling gjer ikkje saka betre. Deler av ferdslevegen held no på å ramla ut, og steinar er i sommarhalvåret stadig å sjå i vegbana på bilvegen under. Farleg for biltrafikk – og persontrafikk. Når det no i vinter frys til med is og snø over, er det nok trygt. Men frå påsketider og utover når snøsmeltinga tek til, vert dette på nytt ein farleg stad å passera. 

 Vasstanden i Viva-tjønni. Viss det ikkje nyttar å tetta lekkasjar, er det vel nokså naturleg å syta for at det renn meir vatn inn i tjønni? Bekkeinntaket i bakken sør-aust for dammen må vel enkelt kunna stengjast av litt i periodar slik at meir vatn renn ned i tjønni når det er tørke? Bekken som TT nemnde i ein kommentar tidlegare på bloggen, må også kunna nyttast til dette.

 Dyregravene. Mellom Øy og Viva vart 3 dyregraver øydelagde då vegen vart bygd. Dette er også dei einaste eg kjenner til i dette området. Dalen er etter mitt syn ikkje så håplaust smal her, og det er heilt utruleg at vegen måtte leggjast slik at alle desse tre gravene vart øydelagde. 

Informasjonssjefen ber oss venda blikket framover, og «ta vare på» dei dyregravene som er att. Kva han meiner med det forstår eg ikkje. Dyregravene har det vel stort sett bra der dei ligg, berre dei får vera i fred for overivrige restaureringsinteresserte. Byggjing av gjerde og glaskuplar eller skilting og vakthald kan neppe vera seriøse forslag. Eg går i alle fall heilt mot alt slikt. 

Eit forslag som ville gjort at underteikna fekk attende ein del av respekta for Statkraft:  

Statkraft dekkar  – heile, eller deler av – ei reetablering av villrein i Jostedalsfjelli/Breheimen – Mørkridsdalen.  

«Peanuts» for bedrifta – og eit monument over bedrifta Statkraft som det ville stå stor respekt av!  

Statkraft, tek de utfordringa? 

Konklusjon: Statkraft er berre i liten grad villige til å ta inn over seg kritikken.

 Informasjonssjefen har gjort eit seriøst forsøk, og truleg har han også gjort så godt han kan når han prøver å bortforklara og bagatellisera dei merknadane eg kom med i e-posten 01.10.2007.  

Eg skal vakta meg for å vera belærande og gi råd til ei bedrift som Statkraft. Men eg trur dei vil stå seg på å vera lyttande til bygdafolket i Jostedalen og alle andre som er glade i fjellet. Ein open dialog med informasjon og samarbeid trur eg dei vil tena stort på.  

Og små tenester/gestar som å brøyta ein vegstubbe eller ei snøfonn kan gjera at Statkraft får eit betre omdøme. Det betyr så lite for den store og mektige bedrifta, men det betyr mykje for skiløparen, fjellvandraren, turisten eller kven det no gjeld. Når anleggsvegane no først ligg der som sår i landskapet, tykkjer eg likevel at det er rett å gjera det beste ut av situasjonen og nytta vegane på ein positiv måte.  

Viss Statkraft framleis ynskjer å ha ein dialog med eies, vil eg bli positivt overraska, og svært glad!

 I motsett fall håpar eg at andre lag og organisasjonar kan overta og bruka noko av det eg har samla på bloggen min – og nytta dette i ein vidare dialog med Statkraft. Eg tenkjer då på Luster Turlag, Bygdalaget i Jostedalen, grunneigarlag og grunneigarar i Jostedalen og sikkert mange, mange andre. Til beste for alle partar håpar eg at det går an å få til ein likeverdig dialog. Lukke til! 

Jostedalen 10. november 2007-11-10  

  – eies – 

(Einar Ese)  

Statkraft svarar eies

november 9, 2007

Den 9. november 2007 09.25 kom dette svaret frå informasjonssjefen i Statkraft: 

Hei Einar!

Eg forstår det slik at du ikkje ønskjer eit møte der du kan bli informert direkte av kraftverkssjef  Edvard Leirdal og vassdragsteknisk ansvarleg Roar Lund. Det tek eg til orientering, og sender deg i staden ein kort e-post som svar på/kommentar til dei spørsmåla du stilte – på bloggen din og i e-post direkte til meg. Skulle desse svara syne seg utilstrekkelege, så får du heller kontakte dei to nemnde på telefon for ei vidare utdjuping.

Steinbrotet ved Styggevatn har kanskje ikkje ei optimal plassering. Høge stup ikkje langt frå stien fram mot Styggevasshytta/Handspiki kan nok utgjere ein viss risiko for folk som ferdast i området, særleg om ein vel å forlate stien og gå i terrenget. At det finst naturlege stup andre stader i fjellet gjer ikkje steinbrotet mindre farleg. Brotkanten på steinbrotet ligg over høgste regulerte vasstand i magasinet, men om steinbrotet hadde vorte plassert noko lågare i terrenget, så ville nok situasjonen vore mykje den same, fordi det berre av og til om hausten er situasjonar der magasinet er fullt. Statkraft er for tida i gong med eit prosjekt som skal vurdere risiko i høve til alminneleg ferdsle kring våre produksjonsanlegg. Det arbeidet vil og fange opp eventuelle faremoment knytte til steinbrotet ved Styggevatn. Inntil vidare må me difor avvente kva konklusjonar ein kjem fram til her. Det er likevel eit faktum at Statkraft ser alvorleg på det spørsmålet du tek opp, og at det er eit ønskje om å betre på situasjonen.

Flaumsikringa langs tilløpstunnelen er konstruert på ein slik måte at tilsig som overstig tilløpstunnelen si totale slukeevne skal kunne fylle ledig kapasitet i til dømes Geisdalsvatn og Sandhaugedalsvatn. Kva vassnivå som til ei kvar tid er i Styggevatn har ingenting å seie for denne funksjonen – det som avgjer om flaumdempinga trer i kraft er det totale tilsiget inn i det enkelte vatn/inntak, og om det tilsiget overstig overføringskapasiteten. Og skal ein makte å halde attende flaumvatn, så må det og vere ledig magasinkapasitet i det enkelte vatn. Dersom flaumvatn går direkte i det enkelte vassdrag uregulert, så oppstår det heller ikkje nokon flaumdempande effekt. For ordens skuld nemner eg at dette er ei ordning gitt i vår konsesjon for bygging og drift av Jostedal kraftverk.

Fundamentet for den gamle ferdslevegen framanfor tunnelen, like før Bjønnstegane, har me planar om å rehabilitere, truleg kan det skje allereie så tidleg som i 2008 eller 2009.

Vasstanden i Viva-tjønni er ei anna utfordring du tek opp. Statkraft har ein dialog med NVE om eventuelle tiltak, men NVE er skeptiske til større, synlege inngrep nettopp her. Inntil vidare har me gjort visse tiltak for å tette lekkasje, men har vel kanskje ikkje lukkast fullt ut så langt, men me arbeider for at dette skal bli betre enn situasjonen er i dag.

Dyregravene du nemner, som låg langs anleggsvegen, må ein nok i dag karakterisere som  tapte. Kvifor det skjedde er for meg uklart, og det er vel heller ikkje noko trøyst at arbeidet med anleggsvegane vart planlagt og utført i samsvar med konsesjonen for bygginga av Jostedal kraftverk. Det er heller ikkje noko å bli oppstemd av at det var diskusjonar fagfolka mellom i høve til desse dyregravene sin status og tilstand før anleggsarbeidet tok til. Om ein då vel å vende blikket framover, så er det kanskje ekstra viktig å ta vare på dei dyregravene som er att i Jostedalen.

Med helsing Norman

Statkraft kjem med generøst tilbod – eies nølar

oktober 25, 2007

Som sagt: Etter at Kjellrun nærmast «over natta» fekk eit nokså oppklarande svar frå informasjonsavdelinga i Statkraft, skulle eies prøva det same. Men han hadde nok ikkje same lukka med seg. 23 dagar gjekk det før han fekk eit meiningsfullt svar, og det etter to «purringar». Men rett skal vera rett: Informasjonssjefen var på ferie i ein større/mindre del av perioden. Dessutan har Statkraft også truleg hatt problem med maskina som sender ut automatiske e-postsvar.

I svaret datert 23.10, men som eg av ymse grunnar ikkje finn det rett å gi att her, vert eies invitert til eit møte der nede med: Krafverksjefen i Sogn, Vassdragsteknisk ansvarleg – kanskje endå fleire… Eies føler at dette er både smigrande og ein honnør: Tenk at Statkraft vil spandera slik av sine tilsette si arbeidstid!

Av grunnar som eg ikkje ynskjer å koma inn på her, måtte likevel eies takka nei til denne invitasjonen. Her gir eg att resten av svaret frå eies – til informasjonssjefen:

Som sagt: Eg forventa eigentleg berre nokre enkle, oppklarande, skriftlege svar i ein e-post. Men sjølvsagt takkar eg for det generøse tilbodet frå Statkraft om eit møte. Sjølv om det kanskje minner litt om ordtaket om «sporv og kanoner…».

Viss Statkraft framleis ynskjer eit møte, føreslær eies: Eit møte med informasjonssjefen, andre i informasjonsavdelinga, ein eller fleire av informasjonssjefen sine overordna…

Håpar at det er greitt at samtalen vert teken opp på band el., slik at eg seinare kan formidla informasjonen til jostedøler, lustringar og andre interesserte – via bloggen min. 

Eg ser fram til eit fruktbart samarbeid, og ventar spent på svar.

Helsing eies

(Einar Ese)

Nokre spørsmål til informasjonssjefen i Statkraft

oktober 12, 2007

Lett oppstemd etter Kjellrun sine spørsmål til informasjonssjefen i Statkraft og hans raske og delvis oppklarande svar, les: http://jostedal.wordpress.com/2007/09/26/eg-har-lese-sogn-avis-att-eg/#comments , ville eies prøva same strategi. 

Difor sende eies 1. oktober ein e-post med dette innhaldet til informasjonssjefen i Statkraft:

Hei.

Då eg såg på bloggen hennar Kjellrun at ho hadde fått svar frå dykk, tillet eg meg å stilla nokre spørsmål sjølv og. Vil også minna om det i utgangspunktet positive svaret som eg fekk frå dykk tidlegare på e-post ang. villrein.

Eg lever i den trua at Statkraft har overteke, og at dei no har ansvaret for anleggsvegar, magasin, bekkeinntak mm. som høyrer til  anlegget i Jostedalen. Vidare trur eg at Statkraft ynskjer «goodwill» og ein positiv dialog med innbyggjarane i Jostedalen og andre som brukar og har glede av naturen.

Viss det er slik, har eg nokre spørsmål:

  1. Kvifor er det eit Farleg stup under Styggevasshytta ?
  2. Kvifor er det “Sørgjerender” rundt Sandhaugedalsvatn og Geisdalsvatn og vatn/tjørn i Vetle-Sprongdøla?
  3. Kvifor Vart fundamentet for den gamle ferdslevegen sprengt bort – mellom Bjønnstegane og tunnelen/brui? Noko som gjer faren for steinsprang og ras stor?(Stadig ligg det stein i vegen her. Sjå 2 vedlagde foto.)
  4. Kvifor er vannstanden slik at det kan ha vore Fiskedaude i Viva-tjønni?
  5. Kvifor Vart 3 dyregraver øydelagde av vegen til Styggevatnet?

Kunne ha nemnt meir, men dette er vel ein grei start.

Statkraft ynskjer å ha det juridiske ansvaret i orden reknar eg med. Legg til at eg i det i det eg skriv ikkje representerer nokon annan enn meg sjølv og bloggen min: https://eies.wordpress.com/

Men ma. med tanke på «goodwill» kan det vel også koma inn eit «moralsk» ansvar?

Uansett: Dei økonomiske utgiftene for mykje av det eg har nemnt ovanfor er truleg «peanuts» for ei bedrift som Statkraft. 

Viss eg har vore urimeleg i noko av det eg har skrive, vil eg gjerne ha attendemeldig slik at eg eventuelt kan retta opp det!

Eg håpar eg ikkje verkar einsidig negativ. Sjølvsagt har Luster hatt svært stort økonomisk utbytte av kraftutbyggingane. Ingen tviler vel på det. Dessutan gjer ma. anleggsvegane at mange kjem seg lettare ut i naturen. (At anleggsvegane også har negative aspekt, skal eg la liggja denne gongen). 

Håpar at det er greitt at eg viser heile- eller deler av svaret dykkar på bloggen min.

Kanskje det går an å få til eit samarbeid?

 Helsing Einar Ese.

Men det varte og det rakk, og ikkje fekk eies svar. Etter ei veke sende han eit spørsmål om kva som hadde skjedd, og då kom svaret innan eit par sekund, var det visst:

Hei!På ferie i Frankrike-Italia-Sveits til 15. oktober!!med helsing Norman.

__________ NOD32 2576 (20071007) Information __________

This message was checked by NOD32 antivirus system.
http://www.eset.com

Dette var forsåvidt greitt. Den automatiske svararen ved fråver hadde sikkert vore ute av drift eller noko slikt den 1. oktober. Så no ventar eies i oppriktig spenning på svaret frå Informasjonssjefen i Statkraft.