Frå JSA 2007: Morten skriv om Vestsideutbygginga

Morten har gitt meg løyve til å leggja ut det han har skrive i JSA. Takk til han for det. Her kjem det han har skrive: 

Vestsideutbygginga

Statkraft har no lagd fram planar om utbygging av vestsida av Jostedalen. Frå før er austsida utbygd som vi alle veit. Dei nye planane på vestsida omfattar 8 elvar frå Krundalen til Myklemyr. Planen er å føre mesteparten av vatnet frå desse elevane til dammen i Leirdalen. Til saman vil dette vatnet gje 180 GWh i auka kraftproduksjon. Til samanlikning er produksjonen i Jostedal Kraftverk nesten 900 GWh.  Utbygginga vil koste 380 millionar kroner. For kommunen vil ei utbygging innebere om lag 5 millionar kroner i årleg inntekt (Sogn Avis 2 juni 2006). Eg vil fyrst presentere argumenta for og mot. Lat meg seie med ein gong at eg er mest for, så får kvar og ein vurdere kor godt eg greier å presentere dei ulike argumenta.

Fyrst argumenta mot. Det viktigaste argumentet er etter mitt syn at me har bygd ut nok i Jostedalen. Skal me ta ytterlegare 8 elvar vil det nesten ikkje vere elvar att som renn utan inngrep. Det er ikkje rett at ei bygd som skal liggje mellom to nasjonalparkar ikkje har fritt rennande vatn. Jostedalen bør profilere seg med eit reiseliv som er tilpassa kravet om berekraftig utvikling med vekt på vern og biologisk mangfald. Då kan me ikkje byggje ut alt vatnet me har. Etterkomarane våre har krav på å gå oppleve rennande vatn utan inngrep nett som me har opplevd. Vi har ikkje rett til å gjere inngrep i naturen berre for vår eiga vinning si skuld. Naturen har ein eigenverdi utan inngrep som vi har plikt til å ta vare på.

Argumenta for: Kraftutbygging har vore ei velsigning for Luster. Det har gjeve oss økonomisk ryggrad til å tilby innbyggjarane våre velferdstenester som få andre kommunar har. Innbyggjarane treng slike tenester meir enn rennande vatn, særleg når det er nok vatn att. Innslaget for tunnelane som skal frakte vatnet til Leirdalen vil liggje så lågt at elvane stort sett vil renne som før.  Konsekvensane er størst for vassføringa i Jostedøla. Statkraft sine planar inneber ei redusering i vassføringa i Jostedøla på om lag 12%.  Det er mykje, men til å leve med. Etterkomarane vår har krav på velferdsgode like mykje som rennande vatn. Dei har krav på at vi tek dei ressursane i bruk som vi har. Om dei vel å prioritere ulikt oss kan dei stengje inntaket av vatn og late elvane renne som før. Ingen av inngrepa er av ein slik art at dei ikkje kan gjerast om att av framtidige generasjonar.

I tillegg har grunneigarane rett til å få bruke dei ressursane eigedomen deira gjev. Om storsamfunnet vel å prioritere vern får dei i så fall betale grunneigarane det same som dei ville fått ved utbygging. Vi kan ikkje vente at dei skal betale for våre prioriteringar. Eg vil òg nemne at så langt eg kan vurdere  vert inngrepa mykje større om dei åtte elvane skal byggjast ut med småkraftverk.

Eg liker å spissformulere mine standpunkt. Så lat meg seie det slik: Eg vil heller ha sjukeheim og skule enn fri fly av vatn. Utbygginga av austsida av Jostedalen er etter mitt syn ein suksess. Eg er glad det ikkje vart stor utbygging. Den utbygginga som vart gjort er eit godt kompromiss mellom miljøvern og ressursutnytting. Det er rennande vatn att, eg har enno ikkje møtt nokre turistar som kommenterer vassføringa i Geisdalsfossen. Det er jamvel nok vatn att til å produsere straum frå eit småkraftverk i botn av fossen. Samstundes har utbygginga gjeve oss eit høgt velferdsnivå og mykje fornybar kraft.

Etter mitt syn er vasskraft den einaste fornybare energien i dag som fortener dette namnet. Vindkraft er etter mitt syn ein stor bløff. Det krev mykje energi (truleg atomkraft) for å lage vindmøllene, dei treng stort areal med mykje transport for å setje dei opp og vedlikehalde dei. Då tel det mindre at sjølve krafta som vert produsert er rein. I motsetnad til dette er inngrepa ved moderne vasskraftutbygging moderate. Anlegga treng nesten ikkje vedlikehald, transporteffekten er om lag lik null. Det er faktisk meir transport frå turistar som vil sjå anlegga enn frå utbyggaren. Det er plent umogleg å seie noko slikt om eit anlegg for vindkraft. Dammen på Styggevatnet har i tillegg gjeve grunnlag for naturbasert reiseliv som me ikkje hadde hatt utan utbygging.

Til slutt:  Kva er så utfordringa for lokalpolitikarane framover? Dei lokalpolitikarane som vel å vere for ei utbygging har som oppgåve å sikre mest mogleg minstevassføring i elvane. Statkraft har sjølvsagt eit rimeleg krav på å tene pengar på utbygginga, utan ei økonomisk gevinst vert det heller ikkje mykje pengar på kommunen i form av eigedomsskatt. Men me må freiste å få Statkraft til å gje mest mogleg att for utbygginga i form av minstevassføring. Størst mogleg minstevassføring er ein del av prisen Statkraft må betale for utbygginga.

Morten Simonsen

37 kommentarar to “Frå JSA 2007: Morten skriv om Vestsideutbygginga”

  1. bjorjost Says:

    OK, her er nokre spørsmål til noko av det du seier i artikkelen din Morten;

    “..vassføringa ned 12 % til å leve med..”
    Kva tyder det, for kajakkarar, fisk, bønder etc.?

    “Elvene vil stort sett renne som før..”
    Bortsatt frå der dei går i røyr, då, sjølvsagt, eller?

    “glad for at det ikkje vart ei stor utbygging”(om førre utbygging)
    Du tykte breheimen-utbygginga var liten du då?

    “..ingen turistar kommenterar vassføringa i geisdalsfossen”
    Det er klart at ingen kommenterar vassf. i geisdalsfossen når dei ikkje veit korleis det eingong var! Alvorleg talt morten!
    Det er som å seie at ingen kommenterar at Eiffeltårnet burde vore raudt, sjølv om det var det eingong!

    “Det er jamvl att vatn til minikraftverk”
    vel- det skal for det 1. ikkje så mykje til, for det andre- mesteparten renn i det vi kallar sørfallet, som vi ikkje ser godt i frå vegen.

    “Etterkomarane vår har krav på velferdsgode like mykje som rennande vatn”
    vil velferdstenestene i luster gå bort om ein ikkje bygg ut? vil dei bli betre?
    vil desse 5mill vere avgjerande?
    Har Noreg/staten/statkraft nok eller for lite overskot?

    “I tillegg har grunneigarane rett til å få bruke dei ressursane eigedomen deira gjev”
    sa den gamle sosialisten.
    Kva med: I tillegg har grunneigarane plikt til å forvalte dei ressursane eigedomen deira gjev
    på ein bærekraftig og naturmessig god måte.

    “Eg vil òg nemne at så langt eg kan vurdere vert inngrepa mykje større om dei åtte elvane skal byggjast ut med småkraftverk.”
    Du kan ikkje vurdere noko som ikkje er gjort, spesielt med tanke på tidlegare rasering og søppeltømming i naturen av utbyggjarar i Jostedalen.
    Vil du ha døme skal du få det.
    Det er noko å lage fine planar, noko anna å faktisk utføre dei. Men det veit du jo som politikar.

    “Etterkommarane våre har krav på at vi utnytter ressursane”
    Gjeld dette på generell basis, eller?

    “Dammen på Styggevatnet har i tillegg gjeve grunnlag for naturbasert reiseliv som me ikkje hadde hatt utan utbygging.”
    Du meiner vel vegen til Styggevatnet, Morten. Det har alltid vore eit vatn der, og det var MYKJE finare før dammen kom. Altså: før var det finare å ta turistar dit, men ikkje dei som kom i bil.
    Jamnfør turistar som Fimbul har hatt med her i dalen og som går 1000 høgdemeter kvar dag.
    Her er ein av av dei største misforståingane: sidan enkelte ikkje hadde sett Styggevatnet før det vart veg der, truddde dei tydlegvis at det ikkje eksisterte! Så feil kan ein ta!

    TIL SLUTT:

    For meg er dette mest eit spørsmål om kor langt dei økonomiske interessene skal tøyge dei klisne hendene sine inn i naturen, spesielt i eit land som er tjukt av peng og i ei verd der energien
    som vert produsert stort sett går til å lage ting vi ikkje treng.

    Eg får ei dårlege naturoppleving av turre elver, sommar som vinter.

    Kvifor; jo eg veit at naturen er tukla med og endra, og det på ein stad der Statkraftpampar aldri har sett foten sin, og der
    slusken som sprengde eller grov dreit i den fura og den steinen som stod i vegen, men som faktisk hadde ei historie knytt til seg, ifrå i går eller frå 1920.

    Det finnes stadar og område, lydar og utsikter som folk har minner frå og som dei reknar som LIKE MYKJE SINE som grunneigaren sitt.Det er grunna dei turane dei gått og det dei har opplevd der, like nært og kjent som grillplassen i hagen din eller sitjegruppa i stova di.

    Slik er faktisk nokon menneske heime i naturen. Samanlikn det med at nokon kjem og ommøblerar evt. hiv ut sofaen din for å tene peng på det.
    Det er ikkje bra, det heller.

    Bjorjost

  2. eies Says:

    Min gode nabo og partikollega, Morten, har forsåvidt det same synet som meg: Dette kan kokast ned til ei prioritering mellom:

    1.Urørt natur/villmark
    2. Pengar i kommunekassen til nyttige og unyttige tiltak i kommunen.

    Tida vil visa kva folk vil prioritera.

    Han innleier med ein del tal. Det som ikkje kjem fram er kor mykje Statkraft reknar med å tena årleg på denne utbyggjinga. Interessant det og…

    Morten nemner 5 millionar årleg til kommunekassa. Eg ber innbyggjarane og forhandlarane fylgja godt med: Kva blir det ENDELEGE antal millionar? Etter eventuelle forhandlingar er ferdige? Minner om “bondefangeriet” ved Leirdølautbyggjinga. Vil også minna om at då eg på folkemøtet Statkraft arrangerte på Jostedal Hotell, torsdag 8. februar 2007, stillte spørsmål om kor mykje kommunen kunne rekna med å tena årleg, kunne Statkraft ikkje gi meg noko tal. Kunne ikkje Statkraft gå god for det som i følgje Morten stod i Sogn Avis 2 juni 2006?

    Morten skriv vidare: “Etterkomarane vår har krav på velferdsgode like mykje som rennande vatn.” Meiner han verkeleg at me skal avgjera kva etterkomarane våre har krav på?

    “Om dei vel å prioritere ulikt oss kan dei stengje inntaket av vatn og late elvane renne som før. Ingen av inngrepa er av ein slik art at dei ikkje kan gjerast om att av framtidige generasjonar.” Høyrde faktisk ein av meiningsfelagane hans seia det sam om Styggevatnet. Eg reknar med at dei fleste forstår det umulege i eit slikt ressonnement. Men kan gjerne koma tilbake til det.

    Elles vil eg støtta bjorjost i det han skriv!

  3. anki Says:

    At det minkar nokre prosent med vatn i store-elvi er ikkje noko å krangle om – det er vel tørre fakta. Men skal ikkje inntaka til vestsideutbygginga no vere under 500 moh på samtlige røyr? Kor mykje av vatnet under 500 moh er det me ser i det daglege pga skog overalt no til dags? Og tørre elvefar blir det uansett ikkje bjorjost då det er krav om minstevassføring… Å trekke inn styggevassdammen i negativ retning her er vel heller ikkje heilt relevant då dette var ei mykje større utbygging?
    Eg ser ikkje samanhengen… De har mange gode argument begge to i kommentarane dykkar – men de trekker fram litt for mange urelevante ting. Eg blir ikkje overbevist. Eg tykkjer det generelt er for mange ubesvara kort til å skrike so høgt endå…

  4. eies Says:

    Å trekkja inn Styggevatnet gjorde eg for å få ei tydeleg samanlikning. I prinsippet er det jo det some, men i noko mindre grad. Poenget er at det ikkje er så enkelt som å slå over hendelen – så er alt ved det gamle. Spora er der. Og det er ikkje så enkelt med dyre- og planteliv, heller. Diverre/heldigvis.

  5. bjorjost Says:

    Anki, igjen, bevisbyrda ligg ikkje hos motstandarane, dei ligg hos utbyggjarane. Det tyder: det er ikkje vi som må ha gode argument for å bevare, det er utbyggjarane som må ha gode argument for å endre.

    Er du einig? Eller tykkjer du naturen er dårleg og uperfekt?

  6. anki Says:

    einig med deg i det punktet eies – det som fyrsta er gjort noko med kan aldri bli det same.

    Bjørnar: tja, litt enig – eg tykkjer begge partar må ha gode argument. Alle endringar er ikkje negative… Sett på spissen: skulle me levd med hest og kjerre og hatt grindar kvar 200 meter? So kjem de sikkert med argumenta om at utbygging av elvar ikkje er nødvendig i forhold til veg – det er so mange andre måtar å skaffe elektrisitet på – og det er det sjølvsagt – men det er ikkje mange fornybare måtar. Urørt natur vil bli viktigare og viktigare – men igjen: inngrepa det her er snakk om vil kanskje ikkje utgjere den store endringa… All diskusjon som er med på å trekke informasjon fram i lyset er positivt – men det er vinklinga som er so negativ, berre ei side av saka, det er det som irriterar meg.

    Å vere ueinig med deg er vel ikkje det same som å seie at naturen er dårleg og uperfekt? Seriøst – ingen er vel for å endre naturen berre for å endre? Eg er gla om det ikkje blir noko utbyggjing – men om det blir, so ser eg ikkje so mykje gale med det heller. Eg meiner at vasskraft er ei av dei energikildene som skaffar rein energi. Kva om oljen blir forbudt om 50 år og straumforbruket vårt har auka i same kurve som siste 50 åra? Er du meir for atomkraftverk? Jaja, det blir sikkert bygd atomkraftverk i russland sjølv om me byggjer ut alle elvane i norden – men det er jo det same som å seie at eg kan berre ureine – for kva endring kan vel mine handlingar føre til blant ørten milliardar menneske? Sunn haldning!!!

    At utbyggjarane ikkje har like mange gode argument for å bygge ut som de tydelegvis har for å bevare viser at saken fortsatt bør bli drøfta ei stund før det blir teke noko besluttning av høgare hald. Og eg tykkjer at det at statkraft har senka inntaka sine til under 500moh er eit godt argument for at spora blir så små som mogleg – dvs eit godt argument for utbyggjarane…

    Det blir trekt inn sentimentale furutre og steinar her – kva med vegen som vart bygd mellom gaupne og jostedalen? Det var sikkert mange tre der som skulle vore tekne vare på – men kanskje framskrittet veg opp? (i utbyggjar-samanheng kan ein vel ikkje snakke om framskritt, men effekt/resultat) Eg tykkjer at du trekker argumenta dine langt her =)

  7. bjorjost Says:

    Det er eit av problema, Anki, det er lett å setje ein pris på straum, Gwh og Twh, men ikkje på urørt natur. Det er også eit vanleg argument frå andre debattar å kalle motparten sine argument for føleri osv., då det er vanskeleg å peike på nytteverdien i kroner og øre.

    Kva om oljen blir forbudt om 50 år og straumforbruket vårt har auka i same kurve som siste 50 åra? Sa du.

    Dei fleste som les dette kunne ha greid seg med halvparten av den straumen dei nyttar i dag, skru opp straumprisen seier eg, så vil ein bruke mindre, det ser vi i Des. 2007 til dømes. Oppgrader gamle vasskraftverk, oppgrader linjer, ikkje innfør eit vestleg type forbruk i utviklingslanda osv osv osv.

    Eller bygg ut ein 8 elvar i Jostedalen så ein kan ha det 2 grader heitare i stovene i Trondheim og Oslo i Januar.

  8. anki Says:

    Dei fleste kunne greid seg med halvparten av straumen – men kven vil kutte ned? Alle aukar jo straumforbruket…

    Klart ein bør oppgradere linjer og oppgradere eksisterande anlegg – men har me verkeleg rett til å nekte utviklingslanda utvikling? No bikkar me inn på berekraftig utvikling her, og det er eit ømt tema for mange. So lenge me har elvane våre frie er det ikkje so farleg om ikkje me ser dei – det er tross alt viktigare det enn att fattige land skal får straum!

    Og du viser til at kun Oslo får nytte av straumen vår… Er det ikkje då eit poeng i å fokusere på å få betre vilkår for innbyggjarane i kraftkommunar og får til bindande avtalar om lokal straumpris – enn å bruke all energi på å skrike om kor urettferdig og fælt dette er??

  9. eies Says:

    Eg ser at Anki er den einaste utbyggingstilhengaren (- sjølv om ho ikkje er einig i tittelen…) som skriv innlegg – hittil. Ho er på mange måtar open og lyttande og soleis eit føredøme på korleis innlegg kan skrivast.

    Med dette oppfordrar eg også andre – særleg tilhengjarar – om å skriva!

  10. bjorjost Says:

    Anki, folk kuttar straum når straumen vert dyrare, det er fakta.

    Straumen vert dyrare nå det vert mindre av den. Tilbod og etterspurnad.

    Om Noreg sel straum utanlands vert det som oftast ramaskrik om at VI i Noreg må betale meir. Det må vi, fordi det vert mindre straum tilgjengeleg i Noreg.
    Politikarane vert pressa, og det vert selt mindre straum utanlands(europa, ikkje afrika), prisane går ned og forbruket går opp.

    Når forbruket går opp treng vi meir straum for at Statkraft, dei private straummeglarane og andre aktørar skal tene pengar, så då kjem det forslag om å bygge ut fleire norske elver.

    Eg trur altså at det er mykje større sjanse for at denne ekstra straumen går til oppvarming i Oslo eller prosessindustrien, enn til sjukehus i Rwanda eller eit anna betre føremål.

    Kva trur du Anki?

    Siste poenget ditt: Billigare straum til innbyggarane i kraftkommunane, det let eg stå utan kommentar frå mi side..

  11. anki Says:

    Sukk. Kverrulant Bjørnar!! =) Tilbod og etterspurnad er vel noko eg meiner eg har høyrt om ein eller anna gong… Og det var du som trekte inn utviklingsland fyrst her, meiner eg å hugse…

    Irriterande å diskutere med folk som er so flinke til å ordlegge seg – frustrerande faktisk – er so mykje eg ville sagt, men får ikkje til å skrive det utan at det kan mistolkast i alle retningar!!

    Folk kuttar sjølvsagt ned på straumen når den vert dyrare – kanskje er det vegen å gå – men eg stiller meg usikker til det. For det fyrste trur eg ikkje straumselskapa får gjennomført dette i den grad det trengst for å få noko effekt, presse frå opinionen blir for stort – og om dei gjennomførere det vil det i so fall ramme dei fattigaste (i norge😉 – og det blir vel ikkje heilt rett. Mange vil gå dukken lenge før ola og kari normann kuttar forbruket sitt. Ja, det hjelp på straumforbruket, men til kva for ein pris? Men dette er jo berre mi stakkars meining.

    Sjølvsagt er det 99% sikkert at ekstra straum går til Oslo eller utlandet, DERFOR kunne ein kanskje brukt energien på å komme med krav om andre prioriteringar – men dette var du tydelegvis høgst uenig i. Billegare straum for dei som må bere konsekvensane må no vere noko ekta herk ja =) Og billegare straum til kraftkommunar var no berre eit forslag – kanskje vil me før at statkraft skal bruke det dei tjener på høgare pris og større produksjon på tiltak som kjem kommunen til gode i form av bilbane? kunstgrasbane? ungdomsklubb bla bla bla?

    Eg er av det inntrykket at vestsideutbygginga allereie er vedteke og nermast klart til start allereie neste år… derfor tykkjer eg det er rart at folk bryr seg so lite om å diskutere kva ein kan få att for naturingrepa som då kjem til å skje uansett kor uenig ein er… Men tydelegvis tek eg heilt feil her sidan folk ikkje bryr seg?

    Dessutan har eg vel ikkje so mykje eg skulle sagt, då eg har valt å busetje meg utanfor dalen… Her på Nes er ikkje kraftutbygging so oppheta då det ikkje finnst rennande vatn nokon plass😉

  12. Ingar Says:

    Er ikkje temaet for eller mot ferdig debattert inntil det kjem nye opplysningar på bordet?

    Sjølvsagt er det fint for oss at me har fine sjukeheimsplassar i Luster, Gaupne og Hafslo, men me ha og eit ansvar for å ivareta interessene for den bygdi me bur i. Demokratiet syter for at pengar, vekst og makt finn vegen til dit det er mest folk. Pengar frå vasskrafta som har enda i kommunekassen, har dei siste åra hatt ein lei tendens til å ikkje finne attende til direkte investeringar i Jostedalen. Det er liten grunn til å tru at det blir annaleis i framtida.

    For at eg skal få opp att engasjementet må debatten dreiast over i retningen KVA vilkår me som samfunn vil stille til ei utbygging (gitt at motstandarane taper kampen mot utbygging).

    Kva er det viktigaste:

    * Meir pengar i kommunekassen
    * Høgare minstevassføring
    * Andre kompenserande tiltak

    Under punktet “andre kompenserande tiltak” har eg tidlegare lansert ideen om å nytte overskotsmassar frå tunellarbeidet til f.eks gang, sykkelveg/langrennsløyper frå Breheimsenteret til Gaupne. Andre gode føremål kan vere å utvide ballbane/skuleplass slik at det er rom for nye aktivitetar me “må ha” i framtida ( ref. plassmangel til ballbinge – kva blir det neste?)

    Luster Kommune “satsar” på reiseliv. Til no har denne satsina ført til sommarjobbar, men kun ei handfull personar har turisme som leveveg. Utvikling av vinterturisme bør stå høgt oppe på prioriteringslista til Luster Kommune dersom dei meinar noko med å satse på reiselivet. Slik sett burde storstilt utvikling av langrennstrasear vere midt i blinken. Langrennsløyper må få status som naudsynt infrastruktur for turisme, og ikkje berre som noko idrettslaget held på med på fritida. Me får ikkje turistar til å komme til Luster om vinteren for å gå 10 kilometeren på Heggmyrane. Andre vintersportstader har gjerne fleire hundre kilometer oppkøyrde langrennsløyper.

    For reiselivet i Jostedalen og Luster Kommune er det viktig å opparbeide status og godt rykte som “ski destinasjon”. Kva kunne vore betre for bygdi enn 35 kilometer ekstra langrennsløyper? (Gondolbane til Lioksli?)

    Kva skal til for at de meiner Jostedalen som samfunn kan komme betre ut av Vestsidesaka enn ein “status quo” situasjon?

  13. SB Says:

    Denne debatten treng openbert ein del faktainfo og gode råd. Og her kjem det altså:

    1) Etter liberaliseringa av Energilova i 1991 er energi/straum/elektrisitet ikkje lenger oppfatta som naudsynt samfunnsgode/infrastruktur men ei marknadsvare som blir selt på ein open, internasjonal energimarknad til høgast mogeleg pris.

    2) Statkraft sine planar om å byggje ut vestsida i Jostedalen er primært for å auke og makismere utbytet til eigarane sine, ikkje for at Luster Kommune eller bygda Jostedalen skal nyte godt av evt. fordelar av ei kraftutbygging(ja, Ingar ein kan stille krav om at t.d. tunnelmassar skal brukast til gode og nyttige føremål i Jostedalen som gang- og sykkelveg, skiløyper etc. men trur du verkeleg Statkraft vil seie ja til ein slik x-trakostnad?)

    3) Kva treng Luster kommune mest av i framtida? Endå meir peng(kommunen hadde overskot på drifta i 2006 på ca. 15 mill kr), subisidierte straumprisar til innbyggjarane eller å ta vare på den siste resten av fri natur og rennande elvar? Kva vil komande generasjonar synest er det viktigaste og kva med evt. tilflytting til kommunen, vil folk flytte til Luster pga. billeg straum? Eller vil eit aukande miljømedvit hjå folk flest spørje etter korleis kommunen har forvalta natur og miljø i desse klimakrisetider?

    4) Noreg har i eit normalår nettoeksport av elektrisk energi, dvs. me produserer meir kraft enn den innanlandske etterspurdnaden. Vil så ‘rein’ norsk energi erstatte forureinsande kolkraft på kontinentet (norsk kraft går nok ikkje heile vegen til Afrika, Anki)? Svaret er nei. Det viser seg nemleg at elektrisk energi frå Noreg erstattar den alternative, meir ‘reine’ energien t.d. i Tyskland fordi denne normalt er noko dyarare enn enn den tradisjonelle kolkrafta. Altså: Ingen miljøvinst å hente her av ei evt. utbygging av vestsida i Jostedalen.

    5) I desse Balitider kan det vere på sin plass å minne om at sterk vekst i energibruken på verdsbasis er basert på fyrst og fremst kol og delvis gass (oljealderen er snart over). I Kina blir det opna eit nytt kolkraftverk i veka og den sterke økonomiske veksten i framtida for t.d. Kina og India er basert på kol. Ein viktig del av klimakriseløysinga blir sjølvsagt å fange opp og lagre dette karbonet før det kjem ut i lufta.

    6) Og Ingar, turismen i dalen er basert på fri natur, bre og fjell og minst mogeleg inngrep. Ein skal heller ikkje gløyme at me i dag ikkje ville hatt hotell (og kanskje heller ikkje butikk) i bygda hadde det ikkje vore for den heilt avgjerande omsetnaden som sommarturismen gjev, og denne turismen er altså opplevingar og aktivitetar i fri natur. Den gjev økonomiske ringverkander i større grad enn ein anar.
    Og vinterturismen er viktig og oppkøyring av skiløyper er viktig, både for innfødde og tilreisande. Men, her er konkurransen svært stor. Kvifor skal folk velje å komme til Heggmyrane og Jostedalen når dei kan reise til Geilo, Hemsedal, Trysil, Hafjell og mange andre stader?

    Heilt til slutt: Eg vonar denne reine faktaoppramsinga vil vere opplysande og oppklarande for alle som debatterar på denne tråden. Og som Eies ville sagt det: KØYR DEBATT!

  14. anki Says:

    Når har eg sagt at norsk straum går til Afrika? Kjære vene jostedøler… det er bra at de kan finne viktige punkt å diskutere!! Eg svarar på Bjørnar sin kommentar at me ikkje må la utviklingsland få lov til å få same levestandar som vestlege land… (for det skal maaaaange år til før ein kan få same levestandard som “oss” med eit lågare forbruk…)

    Det kom ikkje fram so mange oppklarande fakta som eg hadde håpa – td. om det er avgjort at det faktisk blir utbygging allereie? At det berre er størrelsen på utbygginga som fortsatt kan påverkast?

    Gode poeng SB, men eg held no fast på det eg har prøvd å seie 14 ganger i haust – den uberørte naturen vil fortsatt liggje der han ligg idag – det er snakk om nederste del av elvane, dei delene me knapt ser i dag… Ja, det er eit tap det og – men viss det no eingong blir slik uansett – korleis kan me då få litt kompensasjon for det? (jaja, kompensasjon kan aldri vege opp for natur-inngrep, eg veit det, men å få noko tilbake er vel betre enn å få ingenting?) Har ingen andre enn Ingar tenkt på ein plan B ?

  15. eies Says:

    Eg har tenkt. Du skal få plan A og plan B:

    1. Plan A: Det vert ikkje utbyggjing. SB, bjorjost, eies med fleire blir glade🙂

    Morten S., Ingar, anki med fleire blir lei seg.😦

    2. Plan B: Det vert utbyggjing. Morten S., Ingar, anki med fleire blir glade🙂

    SB, bjorjost, eies med fleire blir lei seg😦

    Ved plan A vil ein truleg i ettertid få høyra variantar av “Kva var det eg sa?” når det ikkje er nok pengar til alle såkalla “nyttige” prosjekt i kommunen.

    Ved plan B har eg nokre gode råd: Statkraft er eit stort konsern i vekst. Dei har etterkvart fått avdelingar i fleire land. Dei har særs dyktige juristar og forhandlarar.

    I ein forhandlingssituasjon med kommunen vert nok byråkratane og politikarane i Luster “bønder” – her i den negatve tydinga av ordet. (“Bonde” er jo også eit heidersnamn.) Me er “bønder” i “bondeland”.

    Heldigvis kan Luster knyta til seg topp kvalifiserte forhandlarar og juristar. Det håpar eg blir gjort. Om ein må betala dei godt, vil det uansett svara seg i dialogen med Statkraft.

    Hugs: Det er me – lustringar – som sit på “gullgruva” = vasskrafta. Denne blir meir og meir verdt. Det veit Statkraft. Difor ynskjer dei å få hand om vasskrafta.

    Statkraft ynskjer å framstå som nærmast ein velgjerande og snill Onkel, i miljøsamanheng. Sjølvsagt ynskjer dei å tena masse, masse peng.

    Kvifor skulle dei ikkje det?

  16. SB Says:

    Endå meir faktainfo og vonlegvis meir oppklarande enn sist, Anki:

    1) Det er enno ikkje avklara om det blir utbygging av vestsideelvane. Statkraft må fyrst spa opp ein del utgreiingar og ei konsekvensanalyse som i sin tur skal ut på høyring til ulike offentlege og private instansar, m.a. skal Luster Kommunestyre ha saka til uttale. Den endelege avgjerda er det NVE (evt. Olje- og Energidepartementet) som skal ta, eg trur ikkje saka er såpass stor at ho må opp i Stortinget.

    2) Om Statkraft vel å fremje utbyggingssaka slik ho ligg føre i dag er heller ikkje sikkert. Ulike kjelder ymtar frampå om at elvane i Krundalen, dvs. Tverradøla og Røykjedøla kan bli tekne ut av planane fordi her er dei største konfliktane i høve utbygging-vern. Desse elvane har delvis nedslagsfeltet inne i Jostedalsbreen Nasjonalpark (JN) og i Forvaltningsplanen for JN blir ein pålagt å vere svært varsam med inngrep og tekniske anlegg i randsonene til JN. Jfr. planane for Kaldakari på Veitastrond som vart nekta realiserte.
    Og Stakraft er ikkje dumme, dei veit nøyaktig kva dei kan tillate seg i slike utbyggingar og taktisk vil det sjølvsagt vere lurt å unngå dei størtse konfliktane og konfrontasjonane. Og det vil garantert kome om elvane i Krundalen framleis skal vere aktuelle for utbygging. I tillegg har Statkraft og ei dårleg sak i høve til å byggje ut restvassføringa i ei elv (Vigdøla) som alt er regulert i ei tidlegare utbygging.

    3) Elles går det og an å ha ei prinsipiell haldning for å ta vare på fri natur og rennande vatn. Natur og miljø med alle sine former for liv og mangfald har sin eigenverdi som ikkje kan målast i kroner og øre. Det blir for enkelt å seie at berre ein legg tverrslaga for tilløpstunnelen lågt nok i terrenget så er det liksom greitt. Ute av syne og ute av sinn..

  17. anki Says:

    Kloke planar eies, men eg trur at verken Morten S, Ingar eller eg blir lei oss om det ikkje blir utbygging. Det er vel ingen som eg veit om i alle fall som absolutt vil ha utbygging? Derimot er det nokre som kan godta ei utbygging om/når ho ein gong kjem.

    Dette var svara eg var ute etter SB – med ein god krundølsvri på. Gode greier. Takkar. Då var ikkje alt komme so langt som eg trudde – so då får de protestere vidare. De har sikkert gode sjangsar for å “redde” krundalen i alle fall – ut frå info du kom med – og ingenting er vel betre enn det. Eg skal i alle fall ikkje stoppe dykk.

    Det er ikkje “greitt” om dei legg tverrslaga lågt i terrenget, klart det vil merkast likevel i mindre grad, men det er mykje betre enn om dei hadde lagt de på td 1000 moh – då hadde jo all synleg elv forsvunne og – det må du då vere enig i SB?

    God debatt – og mange bra synspunkt – no vurderar eg å ta juleferie for denne gang. So får me heller sjå utpå nyåret om det kjem meir informasjon om kva som skal skje, om me får meir å diskutere =)

  18. eies Says:

    Opplyftande å lesa at de ikkje blir lei dykk viss det ikkje blir utbyggjing. Eg beklagar viss eg har misforstått dykk. Dette må fleire avklara! Viss eg har teke feil, skal eg med glede leggja meg flat.

    Godta ei eventuell utbygging må me vel alle, anten me likar det eller ikkje.

    Institusjonen “Fylkesmannen” er nok ein av dei som har mest “makt” her. Ta ein telefon til han, han er hyggeleg å snakka med. (Tippar svaret blir at han går inn for å spara Krundalen, resten dr.. han i, for å seia det folkeleg.)

  19. bjorjost Says:

    Hei Simonsen, skal du ikkje svare meg? Ja, nokre av spørsmåla er stilt for å setje deg fast, så det er avklara.

    Enno har ikkje nokon av kraftpatriotane bøygd seg skikkeleg nedåt hoggestabben.

    Det plagar meg.

    Litt knekk i ryggen, og lut dykk så fram!

  20. eies Says:

    Det same sagt på ein annan måte: Det verkar som The Establishment direkte eller indirekte skyv Ingar og anki føre seg i denne debatten. Om det er misnøye med debattforma, rein arroganse eller at dei veit at “tausheit” truleg er det sterkaste maktmiddel ein har, det veit eg ikkje. Tale- og skriveføre er dei i alle fall.

  21. Ingar Says:

    SB: Statkraft sa etter folkemøtet på Gjerde at bruk av steinmasse til gode føremål (t.d. vegar) hadde dei fått til andre stader. Dei sa og at lokalsamfunnet (politikarane) då må førebu seg på dette (reguleringsplan ved større prosjekt) slik at ein er klar til å ta i mot massane den dagen dei kjem ut av fjellet. Ekstrakostnaden med å flytte dei nokre kilometer ekstra blir forholdsvis liten.

    Eies: At eg skulle bli “lei meg” om det ikkje blir kraftutbygging er heilt på jorde. Eg tykkjer berre der synd om det blir utbygging og ingen her i Jostedalen her tenkt over kva positive effektar me kan få ut av dette.

    Det som er meir tankefult er at so mange personar på denne bloggen finn so lite hugnad i utvikling av notid/fremtid, og at ein heller sit og lengtar attende til den gongen det var villrein i fjella og dynamitten ikkje vart oppfunnen.

  22. Ingar Says:

    SB hevdar i eit av sine “faktapunkt” (4 i fyrste innlegget) at Noreg i eit normalår har nettoeksport av elektrisk energi.

    NVE har denne oppfatninga av kraftbalansen mot 2020 (hentra frå http://www.nve.no/modules/module_109/publisher_view_product.asp?iEntityId=9402) :

    “Økt kraftutbygging og lav forbruksvekst fram mot 2020 vil gi lavere import av elektrisk kraft i år med normal nedbør. Det viser beregninger NVE har foretatt i rapporten om “Kraftbalansen fram mot 2020.”

    Ifylgje anna statistikk på NVE.no har Noreg i i åra 1996 til 2006 hatt nettoimport av el. straum i 7 av 11 år ( 1996,1997,1998,2001,2003,2004 og 2006)

    ————————————

    På dette punktet vart SB også korrigert på paneldebatten på Breheimsenteret før valet i haust av everksjef Halveg. Eg stiller difor spørsmålet om SB bevisst prøver å tåkelegge fakta for å fremje eigne synspunkt, eller om SB har andre meir grundige analyser av situasjonen enn det NVE kan komme opp med?

  23. eies Says:

    Eg må nok berre beklaga og leggja meg flat.😦

    Viss det no vert endå fleire (td. frå “den harde kjerne”, unnskyld uttrykket) av dei eg trudde var utbyggingstilhengjarar – som står fram og proklamerer at dei ikkje er tilhengjarar av utbygging, vurderer eg om eg skal krypa på knedna mine opp Haugabakkane…

    Det er i høgste grad prisverdig, Ingar, at de legg planar for korles tunnellmassen kan brukast. Og andre nyttige føremål i samband med ei utbygging.🙂

    Men trur du eller de at 5 mill i årleg “leige” til kommunen er ein høg eller låg pris i høve det Statkraft vil tena på ei utbygging? Konsernet er vel her i ein monopolsituasjon utan konkurrerande selskap.
    ——————————————————————————————————-
    Du kjem med nokre utsegner, Ingar, som eg ved nærmare gjennomlesing dessverre/heldigvis tolkar som spark og hint mot meg. Slikt må ein sjølvsagt tola viss ein vil vera med i debatten.

    Eg tolkar deg dit hen at eg ikkje er oppteken av notida og framtida. Men kjære deg, er det ikkje den me diskuterer, då? Ma. her på bloggen?

    Vidare: “- sit og lengtar attende til den gongen det var villrein i fjella og dynamitten ikkje vart oppfunnen.” Eg kan ikkje svara for andre, men sjølv har eg aldri lengta attende til den tida. Dyregravene i fjellet er for meg null (0) verdt så lenge dei ikkje kan brukast som dokumentasjon for eit reetableringsarbeid.

    Og eg trudde faktisk at engasjementet mitt for å få villreinen attende, var framtidsretta. Like mykje som at andre er opptekne av korleis tunnellmassen frå ei eventuell utbyggjing vert brukt.

    Håpar for all del at du held fram med å skriva, også på denne bloggen. : -)

  24. Ingar Says:

    Både å ha ein blogg som denne kor folk kan diskutere, og å kjempe for noko ein har tru på (t.d. reetablering av villrein) er framtidsretta.

    Det eg tenker på er f.eks dersom nokre halvgamle dyregraver skulle fått hindre samfunnsbygging i notida (at dyregravene er null verd for deg er ikkje lett å lese i din epost til Statkraft som er lagt ut her eies?).

    Tankefullt er det også at fleire her meiner at omsynet naturen skal gå fyrst også MELLOM alle verneområda me er omkransa av

  25. eies Says:

    Ok, eg prøver på nytt: Registrering av fangstanlegg i fjellet kan kanskje føra til at “godtfolk med kulturell- og historisk interesse” om sommaren ein vakker solskinsdag legg søndagsturen dit. Rundt ei dyregrav slær dei hendene saman og ojar seg litt over kor fantastiske desse anlegga var og kor viktige dei var for at folk kunne overleva her i dalen i gamal tid. Dette tykkjer eg er heilt ok, flott og greitt.

    Det eg tykkjer er ein hån og spott mot registreringsarbeidet – og endå meir mot NATUREN, er viss ikkje dette fører til engasjement i eit reetableringsarbeid.

    Det er dette eg meiner med at td. dyregravene har ingen verdi i seg sjølve – for meg. Dei er derimot eit vitnemål om det som truleg var ei “massakrering” av villreinstamma, over ein periode av meir enn hundre år. Faunakriminalitet er ikkje av ny dato, heller ikkje i Jostedalen.

    Men at andre tykkjer det er stas å sjå på ei dyregrav, er berre koseleg.

    Du er nokså tendensiøs når du skriv om villrein – som du veit at eg er spesielt opptatt av: “halvgamle dyregraver”, “- sit og lengtar attende til den gongen det var villrein i fjella”. Det er heilt greitt for meg, og du er sikkert klar over det sjølv.

    Eg forstår at du har vanskar med å godta/tru på “null verdi”. Lat meg seia det på ein annan måte, heilt hypotetisk, sjølvsagt: Viss valet stod mellom dyregravene i fjellet og ei levande villreinstamme i fjellet, ville eg ha valt det siste.

    Til slutt: “Det eg tenker på er f.eks dersom nokre halvgamle dyregraver skulle fått hindre samfunnsbygging i notida -” Er eg ufin når eg trekkjer denne konklusjonen: Du tykkjer det var heilt ok at tre dyregraver var øydelagde når vegen mellom Vetledøla og Viva vart bygd? Ikkje eingong Statkraft tykte det.

  26. Ingar Says:

    Det var oppklarande og oppløftande at eies ikkje lengtar attende til ei tid som ikkje kan komme attende. Det er vanskeleg å lage omelett utan å knuse egg. Dyregravene på Viva var eitt av dei egga som vart knust, men totalbilete av utbygginga i regi av Statkraft er positiv for Jostedalen og Luster Kommune etter mitt syn. Derfor meiner eg Statkraft får urettmessig mykje “pepper” på denne og andre bloggar i forhold til kva deira verksemd har bidrege med av samfunnsbygging og utvikling i Jostedalen.

  27. eies Says:

    Eg tykkjer absolutt ikkje at lustringar og jostedøler skal bukka og skrapa for Statkraft. Derimot kan Statkraft behandla oss på ein høvisk måte. Jostedalen sit på “gullgruva” = vasskrafta.

    Viss du tykkjer at det blir for lite takk- og lovprising til Statkraft, så tykkjer eg at du og andre likesinna får ta dykk av den jobben. Skriv i veg. Eg har hittil ikkje sensurert eit einaste innlegg, etter det eg hugsar. (Eg tykkjer framleis det er litt rart viss det er slik at du skal ta all støyten.)

    Kva trur du om 5 mill. kr? Er det ein korrekt markedspris, tru du?

  28. eies Says:

    Men for min del trur eg at eg skal trappa ned litt på blogginga no før jul. Det har vore skikkeleg triveleg å diskutera med deg! Men som eg har skrive før: Eg er nokså skuffa over at ikkje nokon av dei meir garva utbyggingstilhengjarane vil delta😦 Eg er redd det kan bli kjedeleg for lesarane viss det berre er du og eg som skriv.

    Men du og dei andre må sjølvsagt boltra dykk på Breheimen-Luster Villrein Blog (- ja, eg veit at skrivemåten er u-norsk.) I lofrao etter at me har meiska magane våre med feit mat og godt drikka – skal eg prøva å dra i gang att. Viss diskusjonen har stilna.

  29. bjorjost Says:

    Eies, trur du at internett si rolle som debattforum er over? Kan verke slik.

  30. eies Says:

    For å få fart på skrivinga, kjem eies med følgjande generøse tilbod:

    I tida fram til 31.12.2007 klokka 24.00 vert dei tre (3) første innlegga til støtte for utbygging av Vestsideelvane premierte.

    Innlegg nr. 1 får 3 flasker
    Innlegg nr. 2 får 2 flasker
    Innlegg nr. 3 får 1 flaske

    Innhaldet er ein gul-brun juledrykk som ikkje vert nytta av born, vanlegvis.

    I pedagogikken vert dette kalla positiv forsterking/adferdsmodifikasjon (fy for eit ord), behaveourisme… Vonar at dette kan løysa ut skrivegleda.

  31. Tomas Says:

    Argumenta for utbyggjing treng eg ikkje bruka mykje tid på å skriva, då dei allereie er skrivne her. Kan nemna nokre: rettane og fordeler grunneigarane har med å eiga ei elv, rein energi, minstevassføring, attgroing rundt elvane så me ser dei ikkje så mykje likevel, skattekroner til kommunen, arbeid for lokale entreprenørar.

    Men eg har og tankar om MOT utbyggjing, då tenkjer eg først og fremst på heilskapen til Jostedalen med tanke på “landskapsvernlandsy”, då bør naturen vera mest mogleg kompakt.

  32. Bb. Says:

    Det er en ting jeg vil påpeke med dere der inne i Dalen. Utad står dere samlet, men hva med innad??
    Ved annleggstiden vill det helt sikkert bli mye tunnelmasse som det har vert påpekt lengre oppe i tråden. Skal denne bare bli tippet i tiper og ligge der til ingen nytte? Grunneierne vil sikkert krangle om denne massen men hvorfor ikke bygge en golvbane, fotballbane eller tennis? det ville også være psetiv for turistene. Skal dere bare leve av isbreer og småkraft det går nok ikke lenge. Men strømmen blir bare dyrere å dyrere.
    Nei bygg ut vestsiden. Ingen vil merke noe likevel. Og strømprisene og strøm til industrien trenger alle. Nei da er det bedre at velgerne får nytte av pengene. Varm mat til elevene kostet jo 5 mill. årlig. Og hva med badeland. Hvilke ringvirkninger er det snakk om. Det gjøringen ting om vestsiden blir bygget ut. Ingen ser det likevel. Og småkraftverk ville blitt enda medre sjemmende.
    Hvem vil merke 10% mindre vann i elven? Ingen. Og handlefriheten til komunen ville øke mange ganger. Hvis dette enkle inngrepet ikke utføres vil det bli et skammen monument. Her snakker vi jo ikke om naturødeleggelse i det hele tatt. Hvem vil se no ti utbyggingen etterpå ingen.

  33. bjorjost Says:

    Ja, BB er altså ikkje meg!
    Helsing Bjørnar

  34. eies Says:

    Etter diskusjon mellom jury og enkelte av deltakarane, har eies kome fram til at det var 2 deltakarar i julekonkurransen til Breheimen-Luster Villrein Blog. Resultatet var såleis:

    Nr. 1: Tomas (vinnar)
    Nr. 2: Bb (- kan du gi meg eit tips for korleis og kor premien kan overleverast, diskret og i nøytral innpakning…)

    Det var fint at de ville skriva innlegg!

  35. JAa Says:

    Gledeleg å sjå at det ikkje var fleire som ville vere med i denne konkurransen sjølv om det var flotte premiar.

  36. eies Says:

    Nei, her er eg ikkje einig. I folkeopplysninga si ånd må begge partar få presentera argumenta sine.

  37. Gangster47 Says:

    Some municipalities may have local laws that are stricter then the state law. ,

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s


%d bloggarar likar dette: